- 队列的概念
- 队列的实现
- 顺序队列与链式队列
- 循环队列
- 循环队列的代码实现
队列的概念比较好理解,和我们现实中的排队比较相似,先进先出。栈和队列有点相似,栈有入栈出栈两种基本操作,队列相对应也有入队出队两种基本操作,不过栈只能从栈顶入,从栈顶出;而队列从队尾入,从队头出,所以队列也是一种操作受限的线性表。
队列的实现 顺序队列与链式队列 和栈一样,用数组实现的队列叫顺序队列,用链表实现的队列叫链式队列。
前面说了,队列从队尾入,从队头出,因此我们需要维护队头head和队尾tail,顺序队列的入队和出队的代码大致是:
templatevoid enqueue(T data){ if(tail==capacity) //队列已经满了,无法再入队 throw "queue is full"; array[tail]=data; ++tail; } template T dequeue(){ if(head==tail) //队列已经空了,无法出队 throw "queue is emptyn"; T ret=array[head]; ++head; return ret; }
这样子会有一个问题:head和tail都是不断变大的,随着若干次入队和出队,tail达到了数组的尾端也就是tail==capacity,而head可能在数组的中间位置,这时候队列的元素在[head,tail]上,数组[0,head)的空间却闲置了,但是此时无法入队。
针对这个问题,我们可以在入队时当tail==capacity时也判断head!=0,都成立的话做一次数据的前移,将[head,tail]上的元素移到[0,tail-head]上,就可以将空间腾出来,这里就不展示完整代码了。
链式队列的话就不需要考虑移数据或者动态扩容的问题,同样也是维护head和tail指针,入队出队的伪代码:
template循环队列void enqueue(T data){ if(tail == nullptr) tail = new Node(data); else{ Node *newNode = new Node(data) tail->next = newNode; tail = newNode; } } template T dequeue(){ if(head==nullptr) throw "queue is emptyn"; T ret=head->data; Node *oldNode=head; head=oldNode->next; delete oldNode; return ret; }
解决上面顺序队列说到的数据移动的另一种解决方案就是循环队列。循环队列可以将直线的数组空间想象成环形的,tail==capacity后会跳到0开始循环,这里就用到了取余操作%。
这里需要注意的是队满和队空的条件判定:
- 队满:(tail+1)%capacity==head
- 队空:tail==head
这样判定队满的条件会浪费数组空间的一个位置。
循环队列的代码实现#ifndef CIRCULARQUEUE_H #define CIRCULARQUEUE_H #includetemplate class circularQueue { private: T* array = nullptr; size_t _head = 0; size_t _tail = 0; size_t _capacity = 32; public: circularQueue(); circularQueue(size_t capacity); circularQueue(const circularQueue& cq); ~circularQueue(); circularQueue& operator=(const circularQueue& cq); void enqueue(T data); T dequeue(); T head(); }; template circularQueue ::circularQueue() { array = new T[_capacity]; } template circularQueue ::circularQueue(size_t capacity) { array = new T[capacity]; _capacity = capacity; } template circularQueue ::circularQueue(const circularQueue& cq) { _capacity = cq._capacity; array = new T[_capacity]; for (size_t i = cq._head; i != cq._tail; i++) { enqueue(cq.array[i]); } _head = cq._head; _tail = cq._tail; } template circularQueue ::~circularQueue() { if (array != nullptr) { delete[] array; array = nullptr; } } template circularQueue & circularQueue ::operator=(const circularQueue& cq) { delete[] array; _capacity = cq._capacity; array = new T[_capacity]; for (size_t i = cq._head; i != cq._tail; i++) { enqueue(cq.array[i]); } _head = cq._head; _tail = cq._tail; return *this; } template void circularQueue ::enqueue(T data) { if ((_tail + 1) % _capacity == _head) { std::cout << "circular queue is fulln"; return; } array[_tail] = data; _tail = (_tail + 1) % _capacity; } template T circularQueue ::dequeue() { if ( _tail == _head) throw "circular queue is emptyn"; T item = array[_head]; _head = (_head + 1) % _capacity; return item; } template T circularQueue ::head() { if (_tail == _head) throw "circular queue is emptyn"; return array[_head]; } #endif



